fbpx

Trzymamy rękę na pulsie


Rachunkowość bankowa – wycena bilansowa

wycena bilansowa
financial money saving concept.coin bag and coins stack on table bokeh background.

Banki, podobnie do pozostałych podmiotów prowadzących księgi rachunkowe, są zobowiązane do wykonania wyceny bilansowej swoich składników aktywów i pasywów.

Poniżej zaprezentowano sposoby wyceny najważniejszych pozycji:

Składnik bilansu

Wycena bilansowa

Aktywa finansowe i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy

Wycena według wartości godziwej, a skutki zmiany wartości godziwej zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów z operacji finansowych, z zastrzeżeniem że zobowiązanie, które ma zostać rozliczone przez przekazanie instrumentu kapitałowego, którego wartości godziwej nie można wiarygodnie ustalić, należy wycenić według zamortyzowanego kosztu.

Kredyty i pożyczki oraz inne należności banku, które nie zostały zaklasyfikowane jako przeznaczone do obrotu

Wycenia się według zamortyzowanego kosztu, z uwzględnieniem metody efektywnej stopy procentowej.

Aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności

Wycenia się według zamortyzowanego kosztu, z uwzględnieniem metody efektywnej stopy procentowej.

Akcje i udziały w jednostkach podporządkowanych

Wycenia się według ceny nabycia, z uwzględnieniem odpisów aktualizujących, lub według wartości godziwej.

Aktywa przejęte za długi

Wycenia się według wartości godziwej, a skutki wyceny zalicza się odpowiednio do pozostałych przychodów operacyjnych lub pozostałych kosztów operacyjnych; w przypadku gdy wartość godziwa przejętych aktywów jest wyższa od kwoty długu, różnica stanowi zobowiązanie wobec kredytobiorcy.

Zobowiązania finansowe, które nie zostały zakwalifikowane do aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy

Wycenia się według zamortyzowanego kosztu, z uwzględnieniem metody efektywnej stopy procentowej.

Zobowiązania finansowe powstałe w wyniku utrzymania przez bank zaangażowania w przeniesionych aktywach finansowych lub powstałe w wyniku przeniesienia składnika aktywów finansowych, a których nie wyłączono z bilansu

Wycenia się według zamortyzowanego kosztu, z uwzględnieniem metody efektywnej stopy procentowej, jeżeli przeniesiony składnik aktywów wyceniany jest według tej metody.

Wycenia się w wartości godziwej, jeżeli przeniesiony składnik aktywów wyceniany jest według tej metody.

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

Wycenia się według wartości godziwej, a skutki zmiany wartości godziwej odnosi się na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, do momentu wyłączenia aktywów finansowych z bilansu, w którym skumulowane skutki zmian wartości godziwej ujęte w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny ujmuje się odpowiednio w przychodach lub kosztach finansowych; naliczone odsetki ujmuje się w przychodach z tytułu odsetek; należne dywidendy ujmuje się w przychodach z udziałów lub akcji, pozostałych papierów wartościowych i innych instrumentów finansowych, o zmiennej kwocie dochodu; w przypadku, w którym nastąpiła utrata wartości składnika aktywów finansowych, bank ujmuje skumulowane straty ujęte w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny jako koszty finansowe z tytułu odpisów aktualizujących.

Akcje i udziały w jednostkach podporządkowanych, które bank przeznacza do sprzedaży

Wycenia się w wartości bilansowej albo w wartości godziwej, w zależności od tego, która z tych wartości jest niższa, z uwzględnieniem oszacowanych przez bank kosztów sprzedaży.

Największe wątpliwości pojawiają się przy wycenie według wartości godziwej lub zamortyzowanego kosztu.

Wartość godziwa

Zgodnie z art. 28 ust 6 ustawy o rachunkowości „za wartość godziwą przyjmuje się kwotę, za jaką dany składnik aktywów mógłby zostać wymieniony, a zobowiązanie uregulowane, na warunkach transakcji rynkowej, pomiędzy zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi, niepowiązanymi ze sobą  stronami. (…)”.

Za wiarygodną uznaje się wartość godziwą ustaloną w szczególności drogą:

  • wyceny instrumentu finansowego po cenie ustalonej na aktywnym rynku regulowanym;
  • oszacowania ceny instrumentu finansowego, dla którego nie istnieje aktywny rynek regulowany, na podstawie publicznie ogłoszonej ceny nieróżniącego się istotnie, podobnego instrumentu finansowego, albo cen składników złożonego instrumentu finansowego;
  • zastosowania właściwego modelu wyceny instrumentu finansowego, a wprowadzone do tego modelu dane wejściowe pochodzą z aktywnego rynku regulowanego;
  • oszacowania ceny instrumentu finansowego za pomocą metod estymacji powszechnie uznanych za poprawne.

Jeżeli bank nie może oszacować w sposób wiarygodny wartości godziwej, wycenia wartość danego składnika aktywów finansowych w cenie nabycia z uwzględnieniem odpisów aktualizujących lub ustala wartość danego składnika zobowiązań finansowych według zamortyzowanego kosztu, a skutki wyceny zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów z operacji finansowych. Jeżeli staje się możliwe wiarygodne ustalenie wartości godziwej danego składnika aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych, bank dokonuje wyceny w wartości godziwej, a różnice pomiędzy wartością bilansową a wartością godziwą odnosi się na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny.

Zamortyzowany koszt

Wartość, w jakiej składnik aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych został po raz pierwszy wprowadzony do ksiąg rachunkowych, pomniejszoną o spłaty wierzytelności, odpowiednio skorygowaną o skumulowaną kwotę zdyskontowanej różnicy pomiędzy wartością początkową składnika a jego wartością w terminie zapadalności lub wymagalności, wyliczoną za pomocą metody efektywnej stopy procentowej, a także pomniejszoną o odpisy aktualizujące wartość oraz z tytułu rezerw celowych.

Ustalenie efektywnej stopy procentowej obejmuje:

  • odsetki,
  • wszystkie opłaty/prowizje otrzymywane przez bank (przychody prowizyjne) związane z powstaniem danego aktywa, które podlega wycenie według zamortyzowanego kosztu.

Zachęcamy również do zapoznania się innymi artykułami dotyczącym RACHUNKOWOŚCI BANKOWEJ:

W razie dodatkowych pytań, serdecznie zapraszamy do kontaktu.

Autor

Dorota Fierek

Menedżer Zespołu w Dziale Audytu

Zapraszamy do kontaktu

Michał Ossowski
Dyrektor Zarządzający, Członek Zarządu, Biegły Rewident nr 11008, MBA
+48 503 049 692

Ostatnie artykuły z bloga

SZKOELNIE: Księgowe zamknięcie roku 2022

Zapraszamy na pierwsze szkolenie z cyklu Podatkowe i księgowe zamknięcie roku 2022 – Księgowe zamknięcie roku 2022! Sprawdź, na co się przygotować!

Pomoc dla sektorów energochłonnych związanej z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej

Ruszyły konsultacje programu „Pomoc dla sektorów energochłonnych związanej z nagłymi wzrostami cen gazu ziemnego i energii elektrycznej”. Sprawdź szczegóły!

Plan połączenia Moore Polska Audyt i Wessly

W związku z planowanym połączeniem spółki Moore Polska Audyt sp. z o. o. i spółki Wessly sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, Zarządy Spółek wypełniając obowiązek informacyjny, podają do publicznej wiadomości uchwalony…
{literal} {/literal}