Od 5 marca 2026 r. wygaszane są wybrane rozwiązania nadzwyczajne specustawy z 2022 r., a regulacje dotyczące legalizacji pobytu i pracy obywateli Ukrainy przechodzą do bardziej „systemowego” modelu ochrony czasowej. Dla pracodawców i działów kadr to moment, w którym wygrywają firmy mające procedury, kalendarz terminów i dowody weryfikacji w aktach.
W tym artykule zebraliśmy najważniejsze zmiany dla HR i przedsiębiorców: PESEL UKR, Diia.pl, CUKR, zasady wyjazdów oraz powiadomienia o powierzeniu pracy.
Checklista terminów (kalendarz działań HR)
| DATA / TERMIN | CO OZNACZA DLA FIRMY | CO WARTO ZROBIĆ |
| 5 marca 2026 | Wejście w życie nowych zasad | Audyt dokumentów i procedur |
| 30 dni od wjazdu | Termin na złożenie wniosku o PESEL UKR | Wpiąć do onboardingu kontrolę D+30 |
| 31 sierpnia 2026 | Termin potwierdzenia tożsamości ważnym dokumentem podróży (dla osób z PESEL UKR nadanym na oświadczenie) | Identyfikacja osób + kampania informacyjna |
| 4 marca 2027 | Obecny horyzont ochrony czasowej | Plan legalizacji „co dalej po 2027” (np. CUKR / pobyt czasowy) |
1) Ochrona czasowa i legalny pobyt – co to znaczy dla HR?
Legalność pobytu osób objętych ochrony czasową (status UKR) została przedłużona do 4 marca 2027 r.
Dla firm to ważny punkt odniesienia przy planowaniu zatrudnienia, stabilności zespołu i inwestycji w kompetencje pracowników.
Wniosek dla pracodawcy: nawet jeśli zatrudnienie nie wymaga zezwolenia na pracę to wciąż musisz mieć udokumentowaną podstawę legalnego pobytu (ważny status UKR) i prawa do pracy (weryfikacja + ślad w aktach).
2) PESEL UKR w 2026 r.: wciąż kluczowy, ale z nowym ryzykiem
PESEL UKR nadal pozostaje podstawowym potwierdzeniem korzystania z ochrony czasowej i prawa do pracy bez klasycznych zezwoleń.
Uwaga: potwierdzenie tożsamości do 31 sierpnia 2026 r.
Jeżeli PESEL UKR został nadany na podstawie oświadczenia o tożsamości (bez okazania ważnego dokumentu podróży), pracownik będzie zobowiązany do potwierdzenia tożsamości ważnym dokumentem podróży. Brak potwierdzenia tożsamości w terminie może skutkować utratą statusu ochrony czasowej (statusu UKR).
Co robić w HR (praktycznie):
- zrób listę pracowników z PESEL UKR „na oświadczenie”,
- przygotuj komunikat i reminder (lipiec/sierpień 2026),
- dodaj do checklisty: „tożsamość potwierdzona dokumentem podróży – TAK/NIE”.
3) Zatrudnianie Ukraińców po 5 marca 2026: 30 dni na PESEL UKR dla nowych przyjazdów
Osoby, które wjadą do Polski po wejściu w życie nowych przepisów, nadal mogą korzystać z ochrony czasowej – ale warunkiem formalnego potwierdzenia i korzystania z uprawnień jest złożenie wniosku o PESEL UKR w ciągu 30 dni od wjazdu/przybycia.
Jak to wdrożyć bez chaosu:
- dodaj do onboardingu krok „PESEL UKR — termin 30 dni”,
- wymagaj potwierdzenia złożenia wniosku (dowód do akt),
- ustaw w HR automatyczne przypomnienie „D+21 / D+28”.
4) Diia.pl / DIIA w mObywatel: nie tylko weryfikacja, ale i dokumentowanie
Diia.pl (DIIA) w aplikacji mObywatel działa jako cyfrowe potwierdzenie statusu i uprawnień beneficjentów ochrony czasowej. Z perspektywy należytej staranności pracodawcy rekomendowane jest udokumentowanie faktu weryfikacji statusu.
Minimalny standard compliance w firmie:
- wskazanie osoby odpowiedzialnej za weryfikację,
- zasada „kiedy weryfikujemy” (np. przy zatrudnieniu i przy zmianach),
- forma dowodu: notatka służbowa / wydruk / zapis procedury (zgodnie z RODO i polityką firmy).
5) Wyjazd za granicę a status ochrony – kontroluj dłuższe nieobecności
Zmiany podkreślają ryzyko związane z dłuższym pobytem poza Polską: w praktyce wyjazd z Polski na okres przekraczający 30 dni skutkuje co do zasady utratą statusu ochrony czasowej, a tym samym utratą podstawy pobytu i pracy w ramach tego trybu.
Co to oznacza dla pracodawców:
- delegacje i dłuższe urlopy trzeba traktować jak obszar ryzyka,
- warto prowadzić prosty rejestr dłuższych wyjazdów,
- pracownik powinien znać konsekwencje zanim wyjedzie.
6) Karta pobytu CUKR – „pomost” po 4 marca 2027 r.
CUKR to uproszczona karta pobytu dla części beneficjentów ochrony czasowej. Uzyskanie karty pobytu CUKR wymaga złożenia wniosku oraz spełnienia ustawowych warunków ciągłości pobytu i statusu ochrony czasowej.
To ważny element planowania zatrudnienia w perspektywie po 2027 r.
Rekomendacja dla HR:
- zidentyfikuj osoby, które mogą spełniać warunki,
- przygotuj komunikację „co dalej po 2027”,
- po uruchomieniu systemu składania wniosków: monitoruj terminy i wspieraj kompletowanie dokumentów.
7) Powiadomienie o powierzeniu pracy: termin 7 dni i sytuacje, kiedy trzeba ponowić
Po zmianach utrzymuje się mechanizm powiadomień do PUP – ale:
- Termin wynosi 7 dni
- Mechanizm powiadomienia dotyczy obywateli Ukrainy korzystających z ochrony czasowej, zatrudnianych w trybie uproszczonym.
- obowiązek ponownego powiadomienia m.in. przy zmianie rodzaju umowy, stanowiska/rodzaju pracy, wymiaru czasu pracy lub obniżeniu wynagrodzenia.
Najczęstszy błąd firm: traktowanie powiadomienia jako jednorazowej formalności, a nie procesu powiązanego z aneksowaniem umów.
Dobre rozwiązanie: wpiąć „trigger” powiadomienia w proces zmian kadrowych (aneks/zmiana warunków).
Checklista HR: jak przygotować firmę na zmiany od 5 marca 2026 r.
- Audyt dokumentów (PESEL UKR, dokument podróży, Diia.pl, dowody weryfikacji).
- Kalendarz terminów (D+30, 31.08.2026, 04.03.2027).
- Procedura wyjazdów (monitoring >30 dni, zasady delegacji).
- Proces powiadomień (SLA 7 dni + triggery do ponowienia).
- Komunikacja do pracowników (krótko, jasno, z datami i konsekwencjami).
W czym Moore Polska może pomóc pracodawcom (kadry, płace i zatrudnianie cudzoziemców)
Jeśli zatrudniasz obywateli Ukrainy i chcesz ograniczyć ryzyka oraz odciążyć HR, Moore Polska może wesprzeć Twoją firmę m.in. w:
- kompleksowej obsłudze kadr i płac (naliczanie wynagrodzeń, rozliczenia, raportowanie),
- prowadzeniu i porządkowaniu dokumentacji pracowniczej (także elektronicznie),
- ustawieniu procesów dla zatrudniania cudzoziemców: checklisty, obieg dokumentów, dowody weryfikacji,
- audytach kadrowych i przygotowaniu do kontroli (minimalizacja ryzyk i błędów formalnych),
- monitoringu zmian i wdrażaniu procedur (terminy, obowiązki, standardy compliance).
Chcesz sprawdzić, czy Twoja firma jest gotowa na zmiany po 5 marca 2026 r.? Skontaktuj się z nami – przygotujemy praktyczny plan działań dla HR i wskażemy obszary ryzyka w zatrudnianiu pracowników z Ukrainy.
——————————
Źródła:
- https://www.gov.pl/web/mswia/rada-ministrow-przyjela-projekt-ustawy-wygaszajacej-rozwiazania-specustawy-ukrainskiej
- https://www.gov.pl/web/udsc/ustawa-z-dnia-23-stycznia-2026-roku-o-wygaszeniu-rozwiazan-wynikajacych-z-ustawy-o-pomocy-obywatelom-ukrainy-w-zwiazku-z-konfliktem-zbrojnym-na-terytorium-tego-panstwa-oraz-o-zmianie-niektorych-innych-ustaw-z-podpisem-prezydenta
- https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=2172
- https://orka.sejm.gov.pl/proc10.nsf/ustawy/2172_u.htm
- https://www.prezydent.pl/storage/file/core_files/2026/2/18/8a791a5c893d8e9eaf5b0cf980927cab/Informacja%20prasowa%20ws.%20ustawy%20o%20pomocy%20obywatelom%20Ukrainy%20-%20druk%202172.pdf
- https://info.mobywatel.gov.pl/dokumenty/diia
- https://www.gov.pl/web/cyfryzacja-badania-i-projektowanie-mobywatel20/diiapl
- https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2025/621
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250000621