Rok 2026 przynosi jedne z największych zmian w prawie pracy ostatnich lat. Nowe regulacje obejmują wynagrodzenia, liczenie stażu pracy, zwolnienia lekarskie, elektronizację dokumentacji, jawność płac, przeciwdziałanie mobbingowi oraz zasady odbywania staży. Dla pracodawców, działów HR i kadr oraz biur rachunkowych oznacza to konieczność dostosowania procedur, regulaminów i systemów kadrowo‑płacowych.
Poniżej przedstawiamy kompleksowe omówienie najważniejszych zmian w prawie pracy w 2026 roku wraz ze źródłami prawnymi.
Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2026 roku
Od 1 stycznia 2026 r. wzrosło minimalne wynagrodzenie za pracę oraz minimalna stawka godzinowa. Obecnie obowiązują następujące kwoty:
- minimalne wynagrodzenie: 4806 zł brutto (około 3605 zł netto),
- minimalna stawka godzinowa: 31,40 zł brutto (około 25,36 zł netto).
Podwyżka wpływa bezpośrednio na koszty zatrudnienia, wysokość dodatków powiązanych z minimalnym wynagrodzeniem oraz rozliczenia kadrowo‑płacowe.
Podstawa prawna:
Rozporządzenie Rady Ministrów z 15 września 2025 r. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001242
Nowe zasady liczenia stażu pracy od 2026 roku
Jedną z najistotniejszych zmian jest tzw. ustawa stażowa, która znacząco rozszerza katalog okresów wliczanych do stażu pracy. Od 2026 roku do stażu pracy zaliczane są nie tylko okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, ale również:
- umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług oraz umowy agencyjne,
- prowadzenie działalności gospodarczej,
- współpraca z przedsiębiorcą przy opłacanych składkach,
- prowadzenie gospodarstwa rolnego lub członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
- okresy opieki nad dzieckiem, jeśli były opłacane składki,
- udokumentowana praca zarobkowa za granicą, także poza stosunkiem pracy.
Zmiany te mają bezpośredni wpływ na prawo do urlopu wypoczynkowego, długość okresów wypowiedzenia, dodatki stażowe, nagrody jubileuszowe oraz wysokość odpraw.
W przypadku okresów, w których były opłacane składki na ubezpieczenia społeczne (tzw. okresów oskładkowanych), obowiązkowym dokumentem potwierdzającym staż pracy jest zaświadczenie z ZUS o okresach podlegania ubezpieczeniom. Dokument ten można uzyskać wyłącznie elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE ZUS). ZUS ma 7 dni na jego wydanie.
Dla okresów nieujętych w systemie ZUS (np. sprzed 1999 r. lub zagranicznych), dopuszczalne jest przedstawienie innych dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy lub prowadzenie działalności. Wśród nich mogą znaleźć się:
- umowy cywilnoprawne,
- rachunki lub faktury,
- potwierdzenia przelewów wynagrodzenia,
- pisemne potwierdzenia wypłat.
Pracownicy mają 24 miesiące od wejścia przepisów w życie na dostarczenie odpowiednich dokumentów do pracodawcy.
Podstawa prawna:
Ustawa z 8 listopada 2025 r. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001423
Pytania i odpowiedzi MRPiPS: https://www.gov.pl/web/rodzina/staz-pracy-qa
Zwolnienia lekarskie w 2026 i 2027 roku – nowe przepisy
Nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zmienia zasady korzystania ze zwolnień lekarskich i doprecyzowuje, jakie czynności są dozwolone podczas L4.
Podczas zwolnienia lekarskiego pracownik nie traci prawa do zasiłku chorobowego, jeśli wykonuje czynności incydentalne, które nie utrudniają leczenia, takie jak odebranie telefonu, podpisanie pojedynczego dokumentu, jednorazowa odpowiedź na pilnego maila czy wyjście do apteki.
Od 1 stycznia 2027 r. możliwe będzie wykonywanie pracy u jednego pracodawcy podczas zwolnienia lekarskiego u innego pracodawcy, pod warunkiem zgody lekarza, odpowiedniego charakteru pracy oraz złożenia wniosku przez ubezpieczonego.
Rozszerzono również katalog osób uprawnionych do wystawiania zwolnień lekarskich o pielęgniarki i fizjoterapeutów, po spełnieniu określonych warunków.
Podstawa prawna: https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=1856
Elektronizacja dokumentacji pracowniczej w prawie pracy
Zmiany w Kodeksie pracy umożliwiają stosowanie formy elektronicznej w wielu obszarach komunikacji pomiędzy pracodawcą a pracownikiem. Dotyczy to m.in. wniosków urlopowych, wniosków o indywidualny rozkład czasu pracy, konsultacji ze związkami zawodowymi, informacji o monitoringu czy potwierdzania zapoznania się z zasadami BHP.
Dzięki nowym przepisom pracodawcy mogą znacząco uprościć procesy kadrowe i ograniczyć dokumentację papierową.
Ekwiwalent za niewykorzystany urlop – zmiany w terminach wypłaty
Nowelizacja Kodeksu pracy zmienia zasady wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Obecnie ekwiwalent wypłacany jest zgodnie z terminem wypłaty wynagrodzenia. Jeżeli termin ten przypada przed ustaniem stosunku pracy, ekwiwalent należy wypłacić najpóźniej w ciągu 10 dni od zakończenia zatrudnienia.
Zmiany w Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS)
Nowe przepisy dotyczące ZFŚS przewidują, że w zakładach pracy, w których nie działają związki zawodowe, uzgodnienia z pracodawcą muszą być prowadzone z co najmniej dwoma przedstawicielami pracowników wybranymi przez załogę. Jest to istotna zmiana organizacyjna dla pracodawców z sektora prywatnego.
Jawność wynagrodzeń i luka płacowa – nowe obowiązki pracodawców
Projekt ustawy wdrażającej dyrektywę o jawności wynagrodzeń wprowadza obowiązek zapewnienia przejrzystości systemów płacowych. Pracodawcy będą zobowiązani do określenia kryteriów ustalania wynagrodzeń, poziomów płac oraz zasad ich wzrostu.
Firmy zatrudniające co najmniej 100 pracowników będą zobowiązane do sporządzania raportów dotyczących luki płacowej kobiet i mężczyzn. Pracownicy uzyskają prawo dostępu do informacji o średnich wynagrodzeniach w podziale na płeć oraz możliwość żądania dodatkowych wyjaśnień.
Planowana data wejścia w życie ustawy to 7 czerwca 2026 r.
Podstawa prawna: https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12404454
Przeciwdziałanie mobbingowi i dyskryminacji w miejscu pracy
Projekt nowych przepisów wzmacnia obowiązki pracodawców w zakresie prewencji mobbingu i dyskryminacji. Wprowadza obowiązek posiadania procedur antymobbingowych w regulaminie pracy oraz zaostrza odpowiedzialność finansową pracodawców.
Zmienia się również definicja mobbingu poprzez odejście od wymogu długotrwałości na rzecz uporczywości działań. Przepisy przewidują minimalne zadośćuczynienie w wysokości sześciokrotności wynagrodzenia oraz ochronę przed fałszywymi oskarżeniami.
Nowe przepisy dotyczące staży i stażystów
Projekt ustawy regulującej rynek staży wprowadza zasadę odpłatności staży oraz jasno rozróżnia staż od stosunku pracy. Staże mają być płatne, wliczane do stażu pracy i ograniczone czasowo do maksymalnie sześciu miesięcy.
Stażysta ma otrzymać pisemną umowę, program stażu, opiekuna oraz pełną ochronę BHP, w tym ochronę przed mobbingiem. Ustawa ogranicza również liczbę stażystów w firmie.
Podstawa prawna: https://legislacja.gov.pl/projekt/12404454/katalog/13171166
Podsumowanie zmian w prawie pracy na 2026 rok
Zmiany w prawie pracy w 2026 roku wymagają od pracodawców przeglądu regulaminów, procedur HR, systemów kadrowo‑płacowych oraz polityk wynagrodzeń. Wczesne dostosowanie się do nowych przepisów pozwala ograniczyć ryzyka prawne, finansowe i wizerunkowe.
Moore Polska wspiera pracodawców w analizie zmian, wdrożeniach oraz bieżącym doradztwie z zakresu prawa pracy, kadr i płac.
