Fundacja rodzinna – ochrona majątku i sukcesja

Fundacja rodzinna pomaga chronić majątek, zaplanować sukcesję i zabezpieczyć bliskich. Sprawdź, dla kogo jest i kiedy warto ją założyć.

Fundacja rodzinna to skuteczne narzędzie ochrony majątku i sposób na zagwarantowanie, że dorobek wieloletniej pracy będzie służył kolejnym pokoleniom zgodnie z wolą fundatora. Zarządzanie zgromadzonym kapitałem i planowanie jego przekazania następcom często wiąże się z wieloma wyzwaniami, zarówno organizacyjnymi jak i prawnymi. Odpowiedzią na te potrzeby jest fundacja rodzinna, wprowadzona do polskiego porządku prawnego ustawą z dnia 26 stycznia 2023 r. 

Fundacja rodzinna nie tylko dla dużych firm – kto może z niej skorzystać?

Wbrew powszechnym przekonaniom, fundacja rodzinna nie stanowi instrumentu dedykowanego wyłącznie dużym podmiotom gospodarczym czy rozwiniętym przedsiębiorstwom rodzinnym.  Fundacja rodzinna to rozwiązanie, które można precyzyjnie dopasować do indywidualnych potrzeb i celów fundatora. Pozwala skutecznie chronić zgromadzony majątek, a jednocześnie zapewnić przejrzyste zasady jego zarządzania i przekazywania kolejnym pokoleniom.

Dla kogo jest fundacja rodzinna? Fundatorzy, inwestorzy i beneficjenci

  • Dla fundatorów dążących do kumulacji kapitału – fundatorem może zostać każda osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, która decyduje się wyposażyć fundację rodzinną w mienie założycielskie (o minimalnej wartości 100 000 zł) w celu jego ochrony, jak i pomnażania.
  • Dla inwestorów pragnących zabezpieczyć różnego rodzaju aktywa – mieniem wnoszonym do fundacji rodzinnej mogą być nie tylko udziały w spółkach, ale również nieruchomości, papiery wartościowe, środki pieniężne dzieła sztuki czy prawa autorskie.
  • Dla każdego kto, chce zadbać o bliskich – beneficjentami fundacji rodzinnej mogą być zarówno członkowie rodziny fundatora, partnerzy biznesowi, organizacje pożytku publicznego, a także sam fundator.

Fundacja rodzinna – najważniejsze korzyści dla fundatora i rodziny

Ochrona i oddzielenie majątku fundacji rodzinnej

Fndacja rodzinna posiada osobowość prawną. W momencie wniesienia majątku do fundacji rodzinnej staje się on jej własnością. Oznacza to wyraźne oddzielenie majątku fundacji rodzinnej od majątku osobistego fundatora. W konsekwencji fundator, co do zasady, nie odpowiada za zobowiązania fundacji rodzinnej swoim majątkiem prywatnym. Jego odpowiedzialność ogranicza się do ryzyka utraty mienia wniesionego do fundacji rodzinnej.

Fundacja rodzinna jako struktura holdingowa

Choć głównym celem fundacji rodzinnej jest ochrona majątku i jego pomnażanie, przepisy dopuszczają prowadzenie przez nią działalności gospodarczej. Zakres tej działalności został jednak ściśle określony przez ustawodawcę. Fundacja ma prawo między innymi do przystępowania do spółek handlowych oraz nabywania i zbywania papierów wartościowych, udzielania pożyczek podmiotom powiązanym i beneficjentom oraz czerpania dochodów z dzierżawy lub wynajmu nieruchomości.

Bezpieczeństwo finansowe beneficjentów fundacji rodzinnej

Fundacja rodzinna realizuje świadczenia na rzecz beneficjentów zgodnie z zasadami określonymi przez fundatora w statucie. Fundator może szczegółowo określić warunki oraz terminy wypłat uzależniając je np. od ukończenia szkoły przez beneficjentów bądź osiągnięcia przez nich określonego wieku. Co więcej, możliwe jest ustanowienie mechanizmów zabezpieczających majątek przeznaczony dla małoletnich beneficjentów, w tym powierzenie zarządzania świadczeniami niezależnemu zarządcy.

Jak założyć fundację rodzinną i kiedy warto to zrobić?

Dwa sposoby ustanowienia fundacji rodzinnej

Ustanowienie fundacji za życiaUstanowienie fundacji na wypadek śmierci
Sposób: Akt założycielskiSposób: Testament
Wymóg formy aktu notarialnego pod rygorem nieważności w obu przypadkach.

Kiedy fundacja rodzinna zaczyna działać?

Fundacja rodzinna może podejmować czynności prawne przed wpisem do rejestru. W chwili sporządzenia aktu założycielskiego lub ogłoszenia testamentu powstaje tzw. fundacja rodzinna w organizacji. Nawet w tym momencie może ona być podmiotem praw i obowiązków oraz występować jako strona przed sądem.

Fundusz założycielski fundacji rodzinnej – kiedy należy go wnieść?

Termin pokrycia kapitału zakładowego zależy od wybranego przez fundatora trybu ustanowienia.

  • W przypadku ustanowienia fundacji za życia: majątek winien być przekazany przed złożeniem wniosku o wpis do rejestru,
  • W przypadku ustanowienia fundacji na wypadek śmierci: termin to aż dwa lata od momentu zarejestrowania podmiotu.

Rejestracja fundacji rodzinnej – jaki jest termin na złożenie wniosku?

Czas na złożenie wniosku do sądu rejestrowego jest ściśle ograniczony i wynosi sześć miesięcy od dnia sporządzenia aktu założycielskiego lub ogłoszenia testamentu. Przekroczenie tego terminu powoduje rozwiązanie fundacji rodzinnej w organizacji.

Chcesz założyć fundację rodzinną i zabezpieczyć majątek?

Skontaktuj się z Moore Polska – pomożemy przeanalizować, czy fundacja rodzinna będzie właściwym rozwiązaniem dla Ciebie, Twojej rodziny lub biznesu.

Może Cię zainteresować

Deklaracje CIT-N1/N2 i PIT-N1/N2 w spółce nieruchomościowej: sprawdź, kto składa, jakie są progi (50% i 10 mln zł), termin (najczęściej 31 marca) oraz sankcje za brak informacji.
Fundacja rodzinna a optymalizacja podatkowa? Sprawdź 5 czerwonych flag, które mogą skutkować odmową opinii zabezpieczającej przez Szefa KAS.
Dowiedz się, czym są e-Doręczenia i jakie zmiany wprowadza przesunięcie terminu wdrożenia tego obowiązku na 1 stycznia 2025 roku. Sprawdź, kogo dotyczą nowe przepisy i od kiedy będą obowiązywać.
Czy fundacja rodzinna będzie narzędziem, które rozwiąże problemy dotyczące sukcesji firm rodzinnych? Czy zoptymalizuje ten proces pod względem podatkowym?
Nadchodzi termin wywiązania się z obowiązku opublikowania informacji o realizowanej strategii podatkowej. Jak się z niego wywiązać?