fbpx

Trzymamy rękę na pulsie


Ostateczna wersja przepisów o pracy zdalnej

Praca zdalna

Lada moment praca zdalna zostanie wprowadzona na stałe. Jak wygląda najnowszy projekt? Kiedy spodziewać się zmian i w końcu, jak się na nie przygotować?

W tekście z 1 marca 2021 r. przedstawialiśmy ówczesny kształt zmian dotyczących uregulowania pracy zdalnej na stałe, którą wprowadzić ma ustawa o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (projekt nr UD210).

W międzyczasie prace nad projektem przeszły do etapu konsultacji społecznych, w ramach których wprowadzono kolejne, istotne zmiany w projekcie z 18 maja 2021 r. oraz najnowszym projekcie z 16 lipca 2021 r., opublikowanym przez Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji, a w końcu, do etapu opiniowania projektu. Najnowsze wypowiedzi, w tym Minister rodziny i polityki społecznej, wskazują, że prace nad ustawą są już na etapie zaawansowanym.

Miejsce pracy zdalnej dowolne – ale wymaga każdorazowej zgody pracodawcy

Przez pojęcie „praca zdalna” co do zasady rozumiemy „pracę z domu”, niemniej może się oczywiście zdarzyć, że będzie to inne miejsce. Zgodnie z projektem, pracownik będzie miał swobodę w wyborze miejsca wykonywania pracy w trybie zdalnym, ale musi to być miejsce zgłoszone pracodawcy i każdorazowo przez niego zaakceptowane. W najnowszym projekcie dodano wyraz „każdorazowo” – czyli pracownik przy każdej zmianie miejsca wykonywania pracy będzie musiał zgłosić ten fakt i otrzymać na to zgodę pracodawcy.

Praca zdalna na polecenie pracodawcy – węższa przesłanka

Zasadniczo praca zdalna będzie miała charakter konsensusu pomiędzy pracownikiem a pracodawcą. Ustawodawca przewiduje jednak sytuacje, w których pracodawca będzie mógł wydać polecenie o skierowaniu pracownika na tryb zdalny. Sytuacje, w których będzie to możliwe to:

  1. obowiązywanie stanu nadzwyczajnego,
  2. stanu zagrożenia epidemicznego,
  3. stanu epidemii, w którym z powodu siły wyższej nie jest możliwe zapewnienie przez pracodawcę bezpiecznych i higienicznych warunków pracy w dotychczasowym miejscu pracy.

Tym, co wniósł najnowszy projekt, jest zmiana przesłanki „przyczyn niezależnych od pracodawcy” na przesłankę „siły wyższej”, czyli zdarzenia zewnętrznego, niemożliwego do przewidzenia i o niemożliwych do zapobieżenia skutkach. Jest to więc zdecydowanie węższa przesłanka, niż tylko przyczyna niezależna od pracodawcy.

Obowiązkowa praca zdalna „na życzenie” pracownika

Już poprzednia wersja projektu zakładała sytuację, w której pracownik będzie mógł złożyć, co do zasady, wiążący wniosek o przejścia na tryb zdalny w sytuacji sprawowania osobistej opieki nad członkiem rodziny, czyli:

  1. dziecka do 4 roku życia,
  2. dziecka posiadającego zaświadczenie o ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniu albo nieuleczalnej chorobie zagrażającej życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu,
  3. dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
  4. dziecka posiadającego odpowiednio opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.

Najnowszy projekt dodaje do tego katalogu możliwość opieki nad innym członkiem najbliższej rodziny lub inną osobą pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadających orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności.

Warto przypomnieć, że nawet przy spełnieniu się którejś z powyższych sytuacji, pracodawca będzie mógł odmówić uwzględnienia wniosku o przejście pracownika na tryb zdalny, jeżeli wynika to z organizacji pracy lub rodzaju wykonywanej przez pracownika pracy – tu z kolei, najnowszy projekt wydłuża termin dla pracodawcy na poinformowanie o odmowie uwzględnienia wniosku, z 5 dni roboczych do 7 dni roboczych od dnia złożenia wniosku przez pracownika.

30 dni na powrót do poprzedniego trybu pracy

Zgodnie z projektem, w przypadku uzgodnienia co do pracy zdalnej, każda ze stron – pracownik i pracodawca, będą mogli złożyć wiążący wniosek o zaprzestanie wykonywania pracy w trybie zdalnym i powrót do poprzednich warunków. Strony będą mogły ustalić termin powrotu do poprzednich warunków, jednak nie może być on dłuższy niż 30 dni od dnia otrzymania wniosku. Również w razie braku porozumienia, termin ten wyniesie 30 dni.

Aspekt psychospołeczny pracy zdalnej

Nowy projekt nakłada na pracodawcę obowiązek uwzględniania aspektu psychospołecznego pracownika w ramach ryzyka zawodowego. Projekt wskazuje, że należy wziąć pod uwagę m.in. izolację pracownika spowodowaną brakiem bezpośredniego kontaktu z współpracownikami.

Okazjonalna praca zdalna

Poprzedni projekt wprowadził pojęcie „okazjonalnej pracy zdalnej”, która polega na możliwości zdalnego trybu pracy, na wniosek pracownika, bez konieczności dopełnienia warunków formalnych – zawierania porozumienia albo ustalania regulaminu pracy zdalnej. Poprzednio zakładano, że w ramach okazjonalnej pracy zdalnej można pracować w tym trybie do 12 dni w roku. Najnowszy projekt wydłużył ten okres – do 24 dni w roku.

Podsumowanie

Jak widać projekt dalej podlega, nie raz istotnym, zmianom. Ostateczny kształt przepisów o pracy zdalnej możemy natomiast poznać już w najbliższych tygodniach.

Jeżeli jesteś wstępnie zainteresowany efektywnym i bezpiecznym od strony prawnej unormowaniem pracy zdalnej w swojej firmie – zadzwoń do nas i bądźmy w kontakcie!

Autorzy

Krzysztof Wojewoda

asystent r. pr. dr Macieja Łagi, Eksperta Prawa Pracy Moore Polska

Zapraszamy do kontaktu

Ostatnie artykuły z bloga

Procedura AML, a obowiązki przedsiębiorców

AML, czyli proces przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy. Jakie są jego elementy? Co może grozić za nieprzestrzeganie procesu AML?

Rok po wejściu do sieci Moore Global

Rok 2022 to pierwszy rok naszej obecności w sieci Moore Global, to rok gruntownych zmian, wdrażania nowych systemów, nowego podejścia, standaryzacji procesów.

Moore Polska i Bilander Group wspólnie patrzą w przyszłość

Pod koniec 2021 roku została podpisana umowa, dzięki której firma audytorska Moore Polska będzie mogła udostępniać online szczegółowe dane finansowe swoim klientom oraz świadczyć nowe usługi m.in. kontrolingu, analizy danych.